Lá thư Chưởng Môn : Nhân Nghĩa

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Lá thư Chưởng Môn : Nhân Nghĩa

Bài gửi by Tuệ Đức Hải Đăng on January 9th 2013, 7:53 pm

Xưa nay vẫn nghe người ta nói người này có nghĩa, người kia nghĩa khí. Rồi kẻ này là vô ơn bạc nghĩa, kẻ nọ là bất nghĩa. Hay ví von một cách khá...đúng là .. Con chó còn có nghĩa hơn con người (một số người thôi nhé !)...

Thế thì NGHĨA là gì ?Thế nào là có nghĩa ?

Điều đó trong Khổng Giáo dạy rằng :

'Nhân chi luân : phụ tử ân, phu phụ tòng, huynh tắc kính, đệ tắc cung , trưởng ấu tự, hữu dữ bằng, quân tắc kính, thần tắc trung ; thử thập nghĩa .

Có nghĩa là luân lý của con người có mười việc đại nghĩa phải làm đó là : Phụ từ, tử hiếu, quân minh, thần trung, phu nghĩa, phụ thính, huynh lương, đệ đễ, trưởng huệ, ấu thuận.

Chúng ta hiểu như sau : Làm cha phải hiền lành, nhân hậu,luôn làm gương sáng. Làm con phải hiếu thảo, tôn kính, vâng phục . Làm vua ( cai trị ,chấp quản, lãnh đạo,bề trên ) phải nhân hiền, minh mẫn, công tư rõ ràng, thưởng phạt phân minh. Làm thần tử ( bề dưới, người giúp việc, thuộc hạ) phải trung tín, trung thành. Làm chồng phải có nghĩa, biết huấn luyện cho vợ trong vòng đạo nghĩa. Làm vợ thì yêu mến mà lắng nghe, vâng phục, sửa đổi theo điều hay lẽ phải. Chồng vợ phải nương vào nhau, lệ thuộc lẫn nhau. Bạn bè là đồng vai đồng lứa, nên đối xử nhau thật công bằng, không chơi...cha. Không lợi dụng. không thân mật suồng sã. Có câu quân tử với nhau lạt như nước lã là vậy.

Làm anh thì phải hiền lương, làm em thì phải yêu mến huynh trưởng. Người lớn tuổi hơn thì bao dung, rộng rãi, hay giúp đỡ kẻ nhỏ hơn mình. Kẻ nhỏ tuổi hơn thì kính trọng người hơn tuổi theo cách ''nhất tuế vi huynh-thập tuế vi phụ " ( lớn hơn một tuổi là anh. Hơn mười tuổi trở lên là hàng cha chú ).

Mười điều ấy gọi là NGHĨA. Mà nó chỉ là cái nghĩa căn bản của con người cần phải có. Suy rộng ra còn nghĩa với đất trời, với môi trường sống, cỏ cây, muông thú. Trồng cây thì phải tưới tắm, nuôi gia súc thì phải chăm lo. Có nghĩa với cộng đoàn, tập thể mà mình tham gia với lòng trong sạch và trách nhiệm.

Rồi cũng từ cái gọi là NGHĨA ấy thì cũng đừng quên có nghĩa với...chính mình. Để mình biết sống có nguyên tắc. Không bao giờ để mình ra dơ bẩn, tiều tụy. Không làm những việc gây tổn hại cơ thể. Ngăn chặn những tư tưởng, xúc cảm làm tổn thương tinh thần. sự đạo không mặc trôi buông, sở học không cho lùi bước. Luôn luôn làm người hữu dụng, có lợi lạc cho tha nhân ở một phương thế và bằng phương cách nào đó.

****

Nhân là yêu người, thương vật. Nghĩa là làm theo đạo lý tốt đẹp hợp với lòng trời, ý người. Nếu không được một ít của sự nhân đạo và nghĩa khí, thì cuộc sống của ta là chuỗi ngày gieo rắc đau thương cho kẻ khác và tự làm khổ chính mình.

****

Năm nào ở Sài Gòn có con chó fox nhỏ tí xíu mà lao vào cắn hai tên cướp có súng để cứu thoát chủ trong lúc hiểm nguy. Chủ được cứu, chó bị thương. Sau đó có người trả giá con chó ''hero'' ấy tới 150 triệu, mà chủ nhất quyết không bán.

Rõ là chó có nghĩa cứu chủ và chủ có nghĩa không bán chó. Đôi lúc không cần nhân cao nghĩa lớn kiểu Quan Thánh Đế Quân, để được người đời ngàn năm bia vàng hàng chữ " Nhân Nghĩa Thiên Thu ''. Mà chỉ cần như chủ tớ của con chó Fox kia thì thế giới này vẫn còn những gì đẹp lắm.

Tịnh Mạc

avatar
Tuệ Đức Hải Đăng
Bút Hiệu : Tịnh Mạc
Bút Hiệu : Tịnh Mạc

Tổng số bài gửi : 425
Join date : 05/08/2011
Đến từ : SA MẠC

http://viethaidao.tk

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết